تفاوت عقل در خانم ها و آقایان آیا این درست است که حضرت امیر فرموده اند : زن ناقص العقل است ؟ آیا این جمله برتری مرد را به زن می رساند ؟
پاسخ – منظور حضرت عقل عملی نیست . ما یک عقل عملی و یک عقل نظری داریم . عقل عملی همان یعنی زانو بند هواهای نفسانی که باعث قرب انسان می شود. با عقل عملی خدای رحمن پرستیده می شود و بهشت بدست می آید ، پس منظور حضرت عقل عملی نیست . در این عقل عملی آقایان و خانم ها اشتراک دارند .عقل نظری که برای چرخاندن زندگی است در مردان بیشتر است و این یک حقیقت است . و این بخاطر مسئولیت مرد است . مرد باید حسابگری بکند و این عقل حسابگری در مردان قویتر است . منظور حضرت در این مورد است . این ویژگی بخاطر برتری مرد به زن نیست . خدا عواطف و احساسات را در زن برتری داده است و این بخاطر جایگاه زن که تربیت فرزند است . عنصر مهم در تربیت فرزند عواطف و احساسات است .اگر حضرت می فرمود که مردها در عواطف ناقص هستند آیا به آقایان برمی خورد ؟خیر . زیرا آقایان کمرنگی عاطفه دارند .ممکن است همین که عواطف در زن بیشتر است و در مرد کمرنگ تر است، عمومیت داشته باشد ولی کلیت نداشته باشد. ممکن است آقایی خیلی بیشتر از خانم عواطف داشته باشد و ما اینها را رد نمی کنیم . زیرا این استثنا است .

فکر بلبل همه آن است که گل شد یارش             گل در اندیشه که چون عشوه کند در کارش

دلربایی همه آن نیست که عاشق بکشند              خواجه آن است که باشد غم خدمتگارش

جای آن است که خون موج زند در                دل لعل زین تغابن که خزف می‌شکند بازارش

بلبل از فیض گل آموخت سخن ور نه نبود            این همه قول و غزل تعبیه در منقارش

ای که در کوچه معشوقه ما می‌گذری                 بر حذر باش که سر می‌شکند دیوارش

آن سفرکرده که صد قافله دل همره اوست                  هر کجا هست خدایا به سلامت دارش

صحبت عافیتت گر چه خوش افتاد                      ای دل جانب عشق عزیز است فرومگذارش

صوفی سرخوش از این دست که کج کرد               کلاه به دو جام دگر آشفته شود دستارش

دل حافظ که به دیدار تو خوگر شده بود           نازپرورد وصال است مجو آزارش